ՌեԱնիմանիա 2010-ի
մասին տեղեկությունների համար
Զանգահարեք
(+37410) 21 23 24
| Պերսեպոլիս |
2007, Ֆրանսիա/ԱՄՆ, 92 րոպե (1:32 ժամ) Սցենարիստ/ռեժիսոր` Վենսան Պարանո, Մարջանե Սատրապի
«Պերսեպոլիսը» հուզիչ պատմություն է իսլամական հեղափոխության ժամանակ Իրանում ապրող երիտասարդ աղջկա մասին: Խելամիտ և շիտակ իննամյա Մարջանեի աչքերով տեսնում ենք, թե ինչպես են խորտակվում մարդկանց հույսերը, երբ ֆունդամենտալիստներն անցնում են իշխանության գլուխ` ստիպելով կանանց ծածկվել և բանտարկելով հազարավոր մարդկանց: Խելացի և անվախ այդ աղջիկը խորամանկությամբ գերազանցում է «հասարակական վերակացուներին»: Սակայն երբ նրա հորեղբորը սառնասրտորեն մահվան են դատապարտում և երբ Թեհրանը ռմբակոծվում է իրան-իրաքյան պատերազմի ժամանակ, հանապազօրյա վախը, որ ներթափացում է թեհրանցիների կյանք, շոշափելի է դառնում: Երբ Մարջանեն մեծանում է, աղջկա համարձակությունը ստիպում է ծնողներին անհանգստանալ նրա հետագա անվտանգության համար: Եվ այսպիսով, տասնչորսամյա աղջկան որոշում են ուղարկել Ավստրիա՝ ուսումնառության: Օտար երկրում լինելով խոցելի և միայնակ` նա դիմակայում է չափահասին բնորոշ փորձությունների: Որոշ ժամանակ անց նա հարգանք է ձեռք բերում, և նույնիսկ սիրո զգացում է ապրում, բայց ավագ դպրոցից հետո նա նորից իրեն միայնակ է զգում և սաստիկ կարոտում է հայրենիքը: Ընտանիքին միանալու նպատակով Մարջանեն որոշում է վերադառնալ Իրան, որպեսզի մոտ լինի իր ընտանիքին՝ չնայած դա նշանակում էր գլխաշոր կրել և ապրել բռնատիրական հասարակությունում: Հարմարվելու մի դժվար ժամանակամիջոց անցկացնելուց հետո նա ընդունվում է արվեստի դպրոց և ամուսնանում` միաժամանակ շարունակելով դիմադրել այն երեսպաշտությանը, որին ականատես է լինում: Քսանչորս տարեկանում նա հասկանում է, որ, չնայած ինքը խորապես իրանցի է, այլևս չի կարող ապրել Իրանում: Նա որոշում է մեկնել Ֆրանսիա` լինելով լավատես իր ապագայի համար: Մարջանե Սատրապիի կոմիքսային վեպերը` «Պերսեպոլիս. մի մանկության պատմությունը» («Պանթեոն», 2003, անգլերեն տարբերակ) և «Պերսեպոլիս 2. վերադարձի պատմություն» («Պանթեոն», 2004, անգլերեն տարբերակ) լայն տարածում գտան նրա այժմյան բնակավայր Ֆրանսիայում և ողջ աշխարհում: Այժմ նա Վենսան Պարանոյի հետ միասին նկարահանում է իր հուշերի վրա հիմնված անիմացիոն կինոնկար: Պերսեպոլիս անվանումը գալիս է դեռևս մ. թ. ա. 6-րդ դարում Դարեհ Ա-ի հիմնած պարսկական քաղաքի անունից, որը հետո կործանեց Ալեքսանդր Մակեդոնացին: Դա հիշեցում է մի հին և մեծ քաղաքակրթության մասին` զավթիչներից պաշարված, բայց հազարամյակներ գոյատևող, որն ավելի խորն ու ամբողջական է, քան այժմյան Իրանի կերպարը` որպես ֆունդամենտալիզմի, մոլեռանդության և ահաբեկչության մոնոմշակույթ: «Իմ կարծիքով՝ մի ամբողջ ազգ չպետք է քննադատվի մի քանի ծայրահեղականների սխալների պատճառով,– ասում է Սատրապին: –Ես նաև չեմ ցանկանում, որպեսզի այն իրանցիները, ովքեր մահացան բանտախցերում` պաշտպանելով ազատությունը, ովքեր զոհվեցին Իրաքի դեմ պատերազմում, ովքեր տառապեցին տարբեր համակարգների ներքո կամ ովքեր լքեցին իրենց ընտարիքներին և փախան իրենց հայրենիքից, մոռացության մատնվեն»:
ՄրցանակներԺյուրիի մրցանակ (Վենսան Պարանո, Մարջանե Սատրապի), Կաննի կինոփառատոն, 2007 ԿենսագրությունՄարջանե Սատրապի, ծնվել է Իրանի Ռաշտ քաղաքում, մեծացել է Թեհրանում, կոմունիստական ընտանիքում, որը մինչ իսլամական հեղափոխությունը ներգրավված էր Իրանում կոմունիստական և սոցիալիստական շարժման մեջ: Նա հաճախել է ֆրանսիական լիցեյ և մանուկ հասակում ականատես եղել քաղաքացիական ազատությունների վրա աճող ճնշմանը և իրանական քաղաքականության ամենօրյա հետևանքներին, ներառյալ Շահի գահազրկումը, Այաթոլլա Խոմեյնիի վաղ ռեժիմը և Իրան-Իրաք պատերազմի առաջին տարիները: 1983 թ. ծնողները տասնչորսամյա Մարջանեին ուղարկել են Վիեննա՝ իրանական ռեժիմից հեռացնելու նպատակով: Ըստ իր ինքնակենսագրական վեպի՝ նա ապրել է այնտեղ իր ավագ դպրոցի տարիներին և ապա վերադարձել Իրան՝ բարձրագույն ուսուցում ստանալու: Համալսարանում հանդիպել է Ռզա անունով մի մարդու, հետն ամուսնացել քսանմեկ տարեկանում և բաժանվել երեք տարի անց: Այնուհետև ուսումնասիրել է տեսողական հաղորդակցություն՝ ժամանակի ընթացքում ձեռք բերելով մագիստրոսի կոչում Թեհրանի Ազադ Համալսարանի արվեստի բաժնում: Հետագայում Սատրապին տեղափոխվել է Ստրասբուրգ (Ֆրանսիա)։ Այժմ բնակվում է Փարիզում, որտեղ աշխատում է որպես պատկերազարդող և մանկական գրքերի հեղինակ: Աշխատակցում աշխարհի տարբեր ամսագրերի և թերթերի, ներառյալ «Նյու Յորքըրին» և «Նյու Յորք թայմսին»: Սատրապիի կարիերան զարգացում է ապրել, երբ նա հանդիպել է ֆրանսիացի կոմիքսային նկարիչ Դավիդ Բ-ին: Նա ձեռք բերեց Դավիդի նկարչության ոճը, հատկապես իր վաղ աշխատանքներում: Աշխարհում բեսթսելեր են դարձել Սատրապիի կոմիքսային ինքնակենսագրական «Պերսեպոլիսը» (Անգուլեմի Միջազգային կոմիքսային փառատոնում արժանացել է մրցանակի) և «Պերսեպոլիս 2-ը»: Նրա հաջորդ գրքերը՝ «Ասեղնագործությունները» և «Poulet aux prunes» նույնպես արժանացել են Անգուլեմի «Տարվա ալբոմ» մրցանակներին։ |
